Mobil Tətbiq Nədir?

Texnologiyanın sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə, smartfonlar sadəcə ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də rəqəmsal dünyanın giriş qapısıdır. Azərbaycanda internet istifadəçilərinin 85%-dən çoxu şəbəkəyə mobil cihazlardan daxil olur. Belə bir reallıqda şirkətlər üçün bir sual yaranır: Veb-sayt kifayətdirmi, yoxsa bizə mobil tətbiq lazımdır?

Crocusoft olaraq bu məqalədə "Mobil tətbiq nədir?" sualına sadəcə terminoloji deyil, həm də strateji biznes nöqteyi-nəzərindən aydınlıq gətirəcəyik. Tətbiq növlərindən tutmuş, ondan necə gəlir əldə edə biləcəyinizə qədər bütün detalları bu bələdçidə tapa bilərsiniz.

Mobil Tətbiq (Mobile Application) Nədir?

Ən sadə tərifi ilə mobil tətbiq – smartfonlar (iPhone, Android cihazlar), planşetlər və ağıllı saatlar kimi mobil qurğularda işləmək üçün xüsusi olaraq kodlaşdırılmış proqram təminatıdır.

Veb-saytlar brauzer (Chrome, Safari) üzərindən işlədiyi halda, mobil tətbiqlər birbaşa cihazın əməliyyat sisteminə (OS) inteqrasiya olunur. Bu inteqrasiya tətbiqə cihazın kamera, mikrofon, GPS, akselerometr və kontaktlar kimi donanım (hardware) resurslarından istifadə etmək imkanı verir. Məhz bu səbəbdən mobil tətbiqlər veb-saytlardan daha sürətli, funksional və interaktivdir.

İstifadəçilər bu tətbiqləri əsasən aşağıdakı rəsmi mağazalardan əldə edirlər:

• App Store (iOS əməliyyat sistemi üçün)
• Google Play Store (Android əməliyyat sistemi üçün)
• AppGallery (Huawei cihazları üçün)

Mobil Veb-sayt və Mobil Tətbiq: Fərq Nədədir?

Biznes sahiblərinin ən çox verdiyi suallardan biri budur: "Mənim onsuz da mobil uyumlu (responsive) saytım var, tətbiq nəyimə lazımdır?". Bu iki platforma arasındakı fərqləri aşağıdakı cədvəldə aydın görə bilərsiniz:

Xüsusiyyət	Mobil Veb-sayt	Mobil Tətbiq
Giriş	Brauzer vasitəsilə	Cihaza yüklənir
İnternet Tələbi	Mütləqdir	Oflayn (internet olmadan) işləyə bilir
Sürət	İnternet sürətindən asılıdır	Daha sürətli və stabil
Funksionallıq	Məhduddur	Cihaz funksiyalarına (Kamera, GPS) tam çıxış
Marketinq	SEO və Reklam	Push Bildirişlər (Birbaşa əlaqə)
Müştəri Sadiqliyi	Aşağı	Çox Yüksək

Gördüyünüz kimi, əgər məqsədiniz sadəcə məlumat verməkdirsə, veb-sayt kifayətdir. Lakin məqsəd müştəri ilə davamlı əlaqə və yüksək satışdırsa, mobil tətbiq qaçılmazdır.

Mobil Tətbiqlərin Texniki Növləri: Hansını Seçməli?

Crocusoft komandası olaraq, müştərilərimizə layihənin büdcəsinə və məqsədinə uyğun üç əsas həll yolu təklif edirik. Düzgün seçim etmək üçün bu növləri tanımalısınız:

1. Native (Yerli) Tətbiqlər

Bu tətbiqlər konkret bir əməliyyat sistemi üçün, həmin platformanın "ana dilində" yazılır.

• iOS üçün: Swift və ya Objective-C.
• Android üçün: Java və ya Kotlin.
• Üstünlüyü: Maksimum performans, yüksək sürət və mükəmməl istifadəçi təcrübəsi (UX). Qrafikası ağır olan oyunlar və bank tətbiqləri üçün idealdır.
• Mənfi cəhəti: Hər iki platforma üçün ayrı-ayrı kod yazıldığından, hazırlanma vaxtı və büdcəsi yüksək olur.

2. Cross-Platform (Hibrid) Tətbiqlər

Müasir bizneslərin və startapların 80%-i üçün ən optimal seçimdir. Flutter (Google) və ya React Native (Facebook) texnologiyaları ilə yazılır.

• Məntiq: Bir dəfə kod yazılır və həm iOS, həm də Android-də işləyir.
• Üstünlüyü: Büdcəyə qənaət (təxminən 30-40%), bazara daha tez çıxış (Time-to-market) və asan texniki dəstək.
• Crocusoft Tövsiyəsi: E-ticarət, xidmət sektoru və korporativ tətbiqlər üçün mükəmməl seçimdir.

3. PWA (Progressive Web Apps)

Bu, əslində veb-saytdır, lakin telefonda tətbiq kimi görünür və işləyir. App Store və ya Play Store-a yüklənməsinə ehtiyac yoxdur. Daha ucuzdur, lakin funksional imkanları məhduddur.

Biznesiniz Üçün Mobil Tətbiqin 5 Strateji Faydası

Niyə qlobal və yerli şirkətlər (məsələn, banklar, taksi şirkətləri, mağazalar) mobil tətbiqlərə böyük investisiya edirlər?

1. Push Bildirişlər (Push Notifications): E-mail marketinqdə məktubların açılma faizi 5-10% arasındadırsa, Push bildirişlərdə bu rəqəm 90%-ə çatır.
2. Müştəri Sadiqliyi (Retention Rate): Telefon ekranında sizin loqonuzun olması, brendinizin daimi olaraq müştərinin gözü qarşısında qalması deməkdir.
3. Fərdi Yanaşma və Analitika: Kimin hansı məhsula baxdığını bilərək, ona fərdi təkliflər verə bilərsiniz.
4. Oflayn Rejimdə İşləmək: İnternet kəsilsə belə, tətbiqlər müəyyən funksiyaları yerinə yetirə bilir.
5. Daha Sadə Ödəniş Sistemi: Kartı bir dəfə yadda saxlamaqla və ya Apple Pay inteqrasiyası ilə "bir toxunuşla" ödəniş etmək mümkündür.

Mobil Tətbiqlərdən Gəlir Əldə Etmə Yolları (Monetizasiya)

Tətbiq sadəcə xərc deyil, gəlir mənbəyidir. Əsas modellər bunlardır:

• E-ticarət (M-commerce): Məhsulların birbaşa satışı.
• Abunəlik Modeli: Aylıq/illik ödəniş qarşılığında xidmət (məs: Netflix).
• Freemium: Pulsuz yükləmə, lakin əlavə funksiyalar üçün ödəniş.
• Reklam Gəlirləri: Tətbiq daxilində reklam göstərmək.
• Tranzaksiya Haqqı: Hər sifarişdən komissiya tutulması (məs: Uber, Wolt).

Mobil Tətbiq Hazırlanma Prosesi: Crocusoft Yanaşması

Keyfiyyətli bir tətbiq, peşəkar bir proses tələb edir. Biz Crocusoft olaraq layihələri 5 əsas mərhələdə reallaşdırırıq:

1. Analiz və Strategiya: İdeyanın bazar üçün uyğunluğu yoxlanılır və Texniki Tapşırıq (TOR) hazırlanır.
2. UI/UX Dizayn: Erqonomik və estetik dizayn hazırlanır (Prototip).
3. Proqramlaşdırma: Backend və Frontend kodlaşdırma aparılır.
4. Test (QA): Tətbiq müxtəlif cihazlarda yoxlanılır, xətalar aradan qaldırılır.
5. Təqdimat və Dəstək: Tətbiq marketlərə yüklənir və texniki dəstək davam edir.

Tez-Tez Verilən Suallar (FAQ)

Mobil tətbiqlər, rəqəmsal transformasiyanın mərkəzində dayanır. İstər startap olun, istərsə də illərin korporativ şirkəti – mobil tətbiqə sahib olmaq sizi rəqiblərinizdən bir addım önə çıxaracaq, satışlarınızı artıracaq və brend dəyərinizi yüksəldəcək.

İdeyanız var, amma hardan başlayacağınızı bilmirsiniz? Crocusoft komandası olaraq, sizin biznes hədəflərinizə uyğun, müasir və yüksək keyfiyyətli mobil həllər təklif etməyə hazırıq. Gəlin, ideyanızı birlikdə reallaşdıraq.