Reklama ay ərzində yaxşı büdcə xərcləyirsiniz. Saytın trafiki artır, klik sayı yüksəkdir, hesabatda qrafiklər yuxarı gedir. Sonra sual gəlir: bu reklamdan neçə sifariş, neçə zəng, neçə sorğu gəldi? Cavab çox vaxt belə olur: "Dəqiq bilmirik, amma sanki artıb."
Bu, reklam büdcəsini kor-koranə xərcləmək deməkdir. Hansı kampaniyanın işlədiyini, hansının pul itirdiyini yalnız conversion tracking göstərir. Bu yazıda onu üç alətlə necə quracağınızı addım-addım izah edəcəyik: Google Tag Manager, GA4 və Meta Pixel.
Conversion Tracking Nədir?
Conversion, istifadəçinin biznes üçün dəyərli olan hərəkəti etməsidir: sifariş vermək, forma doldurmaq, zəng etmək, qeydiyyatdan keçmək. Conversion tracking isə bu hərəkətləri avtomatik qeyd edib hansı mənbədən, hansı reklamdan və hansı kampaniyadan gəldiyini göstərməkdir. Bu məlumat olmasa, ölçə biləcəyiniz yeganə şey klik və göstərişdir. Onlar isə biznesə nə qədər qazandırdığınızı göstərmir.
Üç Alətin Rolu
| Alət | Rolu | Nə vaxt lazımdır |
|---|---|---|
| Google Tag Manager (GTM) | Bütün izləmə kodlarını bir yerdən idarə edir | Saytda bir neçə izləmə kodu varsa, demək olar ki, həmişə |
| GA4 (Google Analytics 4) | Saytda istifadəçi davranışını və conversion-ları ölçür | Trafiki və mənbələri analiz etmək üçün |
| Meta Pixel | Facebook və Instagram reklamlarına saytdakı hərəkətləri bildirir | Meta Ads işlədirsinizsə |
Google Tag Manager-in rəsmi izahına görə, GTM saytın hər səhifəsinə bir dəfə yerləşdirilən container kodu ilə işləyir. Sonra tag-ları əlavə etmək, silmək və dəyişmək üçün saytın kodunu yenidən dəyişmək lazım olmur, dəyişiklikləri GTM-də edib yayımlayırsınız. Yəni proqramçının hər yeni izləmə üçün yenidən işləməsinə ehtiyac qalmır.
Əvvəl Plan: Nəyi Ölçməliyik?
Ən çox edilən səhv əvvəlcə alətləri qurub sonra "bəs nəyi ölçək?" deməkdir. Əvvəlcə biznes məqsədini müəyyən edin. Sadə sual: bu saytdan biznesə pul gətirən hərəkət nədir?
- E-ticarət saytı: məhsula baxış, səbətə əlavə, ödənişə başlama, uğurlu satış.
- Xidmət və korporativ sayt: əlaqə formasının göndərilməsi, telefon nömrəsinə klik, WhatsApp düyməsinə klik, qiymət sorğusu.
- Mobil tətbiq tanıtımı: mağaza linkinə klik, yükləmə düyməsi.
- B2B şirkət: təklif sorğusu, kataloqun yüklənməsi, görüş təyin etmə.
Azərbaycan bazarında telefon zəngi və WhatsApp çox vaxt formadan daha çox sorğu gətirir. Bunları ölçməsəniz, reklamın real nəticəsinin böyük hissəsini görməzsiniz.
Conversion-ları iki qrupa bölmək faydalıdır. Əsas conversion (satış, təsdiqlənmiş sorğu) birbaşa gəlirlə bağlıdır. Köməkçi conversion (səbətə əlavə, qiymət səhifəsinə baxış) alıcının yolda olduğunu göstərir.
Addım 1: Google Tag Manager-i Quraşdırın
- GTM-də hesab və sayt üçün container yaradın.
- Verilən container kodunu saytın bütün səhifələrinə yerləşdirin (proqramçı və ya CMS vasitəsilə).
- GTM-in Preview rejimi ilə kodun düzgün işlədiyini yoxlayın.
GTM-də üç əsas anlayış var:
- Tag: məlumat toplayan və ya başqa sistemə göndərən kod parçası.
- Trigger: tag-ın nə vaxt işə düşəcəyini müəyyən edən qayda. Məsələn, "təşəkkür səhifəsi açılanda" və ya "düyməyə klik olunanda".
- Variable: dəyişən qiymətlərin saxlandığı yer, məsələn səhifə ünvanı və ya sifariş məbləği.
Hər tag-ın ən azı bir trigger-i olmalıdır, əks halda heç vaxt işə düşməz.
Addım 2: GA4-ü Qoşun və Key Event-ləri Müəyyən Edin
GA4 mülkü (property) yaradın və GTM vasitəsilə saytınıza qoşun. Bu mərhələdə iki anlayış qarışdırılır:
- Event: GA4-də qeyd olunan istənilən hərəkət: səhifə baxışı, klik, scroll, form göndərilməsi.
- Key event: biznes üçün vacib olan event. GA4 əvvəllər bunları "conversion" adlandırırdı, indi rəsmi sənədlərdə "key event" deyilir.
Google-un rəsmi sənədinə görə, mövcud event-i key event etmək üçün Admin bölməsində Events siyahısında event-in yanındakı ulduz işarəsinə klik edirsiniz. Hələ yaranmamış event üçün isə "Create event" ilə yeni event yaradıb "Mark as key event" seçimini aktivləşdirmək olar. Dəyişiklik yalnız bundan sonrakı məlumata təsir edir, keçmiş məlumatı dəyişmir. Standart hesabatlarda görünməsi 24 saata qədər çəkə bilər, realtime hesabatlarda isə bir neçə dəqiqəyə görünür.
Eyni sənədə görə, standart mülkdə ən çoxu 30 event-i key event kimi qeyd etmək olar. Bu, hər kiçik klikin key event olması lazım olmadığını göstərir. Yalnız həqiqətən vacib olanları seçin.
E-ticarət saytlarında purchase event-i GA4-də standart olaraq key event kimi qeyd olunur. Digər e-ticarət event-ləri (məsələn add_to_cart və begin_checkout) isə yalnız müəyyən şərtlərdə, Ads Personalization aktiv və Google Ads hesabı bağlı olanda avtomatik qeyd edilir. Buna arxalanmayıb, hansının key event olduğunu özünüz yoxlayın.
Addım 3: Event-ləri GTM ilə Göndərin
Əksər hallarda event-i izləməyin iki yolu var.
Təşəkkür səhifəsinə əsaslanan izləmə
Forma göndərildikdən və ya sifariş tamamlandıqdan sonra istifadəçi ayrıca "Təşəkkür edirik" səhifəsinə düşürsə, GTM-də trigger olaraq həmin səhifənin ünvanını seçmək kifayətdir. Bu, ən sadə və etibarlı üsuldur.
dataLayer ilə izləmə
Təşəkkür səhifəsi yoxdursa (məsələn, forma səhifəni yeniləmədən göndərilir), proqramçı uğurlu hərəkətdən sonra GTM-ə xəbər göndərir:
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
dataLayer.push({
event: 'generate_lead',
form_name: 'contact'
});
GTM-də bu event adına uyğun Custom Event trigger yaradılır və ona GA4 event tag-ı bağlanır. Bu yanaşma "düyməyə klik oldu" ilə "forma uğurla göndərildi" arasındakı fərqi görməyə imkan verir. Klikə görə saymaq çox vaxt yanlış nəticə verir, çünki istifadəçi xətalı forma ilə də düyməni basa bilər.
Zəng və WhatsApp izləməsi
Telefon (tel:) və WhatsApp linklərinə klikləri GTM-in klik trigger-ləri ilə izləmək olar. Nəzərə alın ki, bu, kliki ölçür, real danışığı yox. Yəni "zəng cəhdi" sayıdır.
Addım 4: Meta Pixel-i Quraşdırın
Meta Pixel saytdakı hərəkətləri Facebook və Instagram reklamlarına bildirir. Bu məlumatla Meta reklamı sizin məqsədinizə uyğun adamlara göstərməyi öyrənir və kampaniyanı optimallaşdırır.
Meta-nın rəsmi sənədinə görə standart event-lər arasında Purchase, Lead, AddToCart, InitiateCheckout, ViewContent, CompleteRegistration, Contact, Search və digərləri var. Eyni sənəddə qeyd olunub ki, Purchase event-i üçün currency və value parametrləri tələb olunur. Yəni satışı göndərəndə məbləği və valyutanı da göndərmək lazımdır, əks halda Meta reklamın gəlirini hesablaya bilməz.
Sadə nümunə:
fbq('track', 'Lead');
fbq('track', 'Purchase', {
value: 120.00,
currency: 'AZN'
});
Pixel-i GTM-də ayrıca tag kimi də qurmaq olar, bu zaman trigger-lər GA4 üçün qurduqlarınızla eyni ola bilər.
Conversions API və Deduplication
Pixel brauzer vasitəsilə işləyir. Reklam bloklayıcılar, brauzer məhdudiyyətləri və ya istifadəçinin səhifəni tez bağlaması bəzi event-lərin itməsinə səbəb ola bilər. Conversions API isə eyni məlumatı birbaşa sizin serverdən Meta-ya göndərir.
Meta-nın sənədi Pixel və Conversions API-nin birlikdə istifadəsini (redundant setup) tövsiyə edir, çünki server brauzerin qaçıra biləcəyi hadisələri tuta bilər. Bu halda eyni hadisə iki yolla göndərildiyi üçün ikiqat sayılmaması vacibdir. Bunun üçün hər iki kanalda eyni event_name və eyni event_id göndərilməlidir. Sənədə görə, eyni Pixel ID üçün 48 saat ərzində uyğun cüt tapılanda sonrakı dublikat silinir.
fbq('track', 'Purchase',
{ value: 120.00, currency: 'AZN' },
{ eventID: 'order-10452' }
);
Eyni order-10452 identifikatoru serverdən Conversions API ilə göndərilən event-də də olmalıdır. Hər unikal hadisənin öz identifikatoru olmalı və başqa hadisə üçün təkrar istifadə edilməməlidir. Qurduqdan sonra Events Manager-də düzgün hadisənin saxlanıldığını yoxlayın.
Conversions API serverdə qurulur, ona görə bu hissə adətən proqramçı tələb edir. Sifariş sistemi və ödəniş məntiqi ilə bağlı layihələrdə bu fərdi proqram təminatının tərkib hissəsi olur. Ödəniş axınında sifarişin real statusunu serverdə təsdiqləmək həm təhlükəsizlik, həm də dəqiq conversion ölçməsi üçün vacibdir.
İstifadəçi Razılığı (Consent)
Əgər saytınızın Avropa və ya Böyük Britaniya istifadəçiləri varsa, izləmə kodlarını istifadəçi razılığı ilə idarə etmək lazımdır. Google Consent Mode bunun üçün istifadə olunur və əsas siqnallar bunlardır: ad_storage, analytics_storage, ad_user_data və ad_personalization. Consent Mode özü cookie banneri göstərmir, o yalnız istifadəçinin qərarını Google teqlərinə ötürür. Bannerin özü consent management platform (CMP) tərəfindən göstərilir.
Meta üçün də eyni məntiq tətbiq olunmalıdır: Pixel üçün razılıq məntiqiniz varsa, Conversions API məlumatına da eyni qaydanı tətbiq edin. Yalnız Azərbaycan auditoriyasına işləyirsinizsə də, hüquqi tələbləri öyrənmək üçün mütəxəssislə məsləhətləşin. Bu yazı hüquqi məsləhət əvəzi deyil.
Test Etmə: Göndərməzdən Əvvəl Yoxlayın
İzləməni qurub "işləyir" demək kifayət deyil. Hər event-i yoxlamaq lazımdır:
- GTM Preview rejimində tag-ın düzgün trigger ilə işə düşdüyünü yoxlayın.
- GA4 realtime hesabatında event-in göründüyünü təsdiqləyin.
- Meta Events Manager-də event-lərin gəldiyini və parametrlərin (məbləğ, valyuta) düzgün olduğunu yoxlayın.
- Eyni event-in iki dəfə sayılmadığını yoxlayın (Pixel və Conversions API birlikdə işləyirsə).
- Real test sifarişi və ya test forması göndərib nəticənin hər üç yerdə uyğun olduğuna baxın.
- Mobil cihazda da yoxlayın, çünki trafikin böyük hissəsi mobildən gəlir.
Production-a çıxandan sonra da vaxtaşırı yoxlamaq lazımdır. Saytın dizaynı və ya formaları dəyişəndə izləmə sındıra bilər, və bunu fərq etməsəniz, aylarla yanlış məlumatla qərar verə bilərsiniz. Proactive monitoring yanaşmasındakı kimi, conversion sayının qəfil sıfıra düşməsi üçün xəbərdarlıq qurmaq yaxşı vərdişdir.
Ən Çox Edilən Səhvlər
- Hər klikin conversion sayılması: Düyməyə klik uğurlu göndərilmə demək deyil. Mümkünsə, təşəkkür səhifəsinə və ya uğurlu cavaba əsaslanın.
- Çox key event təyin etmək: Vacib olmayan hərəkətlər hesabatı çirkləndirir və reklam optimallaşdırmasını pozur.
- Məbləğ və valyutanı göndərməmək: Satış sayı görünür, amma gəlir görünmür.
- Pixel və Conversions API-ni deduplication olmadan qoşmaq: Hər satış iki dəfə sayılır, kampaniya olduğundan yaxşı görünür.
- Eyni tag-ı həm GTM-də, həm də saytın koduna yazmaq: Event-lər ikiqat gəlir.
- Test etməmək: Reklam başlayandan sonra məlumatın səhv olduğunu fərq etmək büdcə itkisidir.
- Sayt dəyişəndə izləməni yoxlamamaq: Yeni dizayn və ya forma izləməni sındıra bilər.
- Mənbəni (UTM) qeyd etməmək: Reklam linklərində UTM parametrləri olmasa, GA4 trafikin hansı kampaniyadan gəldiyini dəqiq göstərə bilməz.
Necə Başlamaq Olar?
- Biznes məqsədini və ölçüləcək 3 ilə 5 əsas hərəkəti müəyyən edin.
- GTM container-ini yaradın və saytda quraşdırın.
- GA4-ü GTM ilə qoşun və əsas hərəkətləri key event kimi qeyd edin.
- Meta Pixel-i əlavə edin və uyğun standart event-ləri göndərin.
- Dəyər olan hərəkətlər üçün məbləğ və valyutanı ötürün.
- Hər şeyi Preview, realtime və Events Manager ilə test edin.
- Dəqiqlik lazımdırsa, Conversions API və deduplication əlavə edin.
- Hesabatlara bir neçə həftə baxıb məlumatın biznes rəqəmləri ilə (CRM, satış, zənglər) uyğun gəldiyini yoxlayın.
Düzgün ölçmə satışları artırmağın ilk şərtidir. Saytın satış potensialını artırmaq üçün digər addımlara e-ticarət saytı ilə satışları artırmaq yazımızda da baxa bilərsiniz.
Tez-tez Verilən Suallar
GTM mütləq lazımdır?
Mütləq deyil, amma saytda bir neçə izləmə kodu varsa (GA4, Meta Pixel, reklam teqləri), GTM onları bir yerdən idarə etməyə imkan verir və hər dəyişiklik üçün saytın kodunu yenidən dəyişməyə ehtiyac qoymur.
GA4 conversion ilə key event eyni şeydir?
GA4 əvvəllər bu anlayışı "conversion" adlandırırdı, indi isə rəsmi olaraq "key event" deyilir. Google Ads-də isə "conversion" anlayışı qalır, və GA4 key event-ləri əsasında Google Ads conversion-ları yaratmaq olar.
Meta Pixel qurmuşam, Conversions API də lazımdır?
Meta, Pixel və Conversions API-nin birlikdə istifadəsini tövsiyə edir, çünki server brauzerin qaçıra biləcəyi hadisələri tuta bilir. Birlikdə qurulanda deduplication mütləq düzgün edilməlidir.
GA4 və Meta-da satış sayı niyə fərqlidir?
Bu normaldır. Hər sistem fərqli atribusiya qaydası, fərqli vaxt pəncərəsi və fərqli məlumat toplama üsulu ilə işləyir. Əsas məqsəd rəqəmlərin eyni olması yox, real satış və ya CRM rəqəmləri ilə ümumi uyğunluqdur.
İzləmə qurmaq nə qədər vaxt aparır?
Sadə korporativ sayt üçün bir neçə gün, ödəniş və server tərəfi izləməsi olan e-ticarət sistemi üçün isə daha uzun. Müddət saytın quruluşundan və hansı hərəkətlərin ölçüləcəyindən asılıdır.
Zəngləri də conversion kimi ölçmək olarmı?
Telefon nömrəsinə kliki izləmək olar. Real danışığı ölçmək üçün isə zəng izləmə (call tracking) xidməti lazım olur.
Nəticə
Conversion tracking reklam büdcəsinin nəyə xərcləndiyini və nə qazandırdığını görmək üçün əsas şərtdir. GTM izləmə kodlarını bir yerdən idarə edir, GA4 saytdakı davranışı və key event-ləri ölçür, Meta Pixel və Conversions API isə Meta reklamlarına real nəticə haqqında məlumat verir. Əsas qayda sadədir: əvvəlcə nəyi ölçəcəyinizi müəyyən edin, sonra qurun, sonra test edin, və sayt dəyişdikcə izləməni yenidən yoxlayın.
Saytınızda conversion tracking qurmaq və ya mövcud izləməni yoxlamaq istəyirsinizsə, Crocusoft komandası ilə əlaqə saxlayın. Biznes məqsədinizə uyğun ölçmə planını birlikdə müəyyən edək.
+994512060920