ERP sistemi və Erp proqramı: Erp nədir

Rəqəmsallaşan müasir iş dünyasında şirkətlərin böyüməsi və rəqabətə davam gətirməsi sadəcə yaxşı satış etməklə məhdudlaşmır; əsas məsələ arxa planda gedən əməliyyatların necə idarə olunmasıdır. Məlumatların fərqli şöbələrdə, ayrı-ayrı Excel fayllarında və ya bir-biri ilə əlaqəsi olmayan kiçik proqramlarda saxlanması şirkətlər üçün həm vaxt itkisi, həm də ciddi maliyyə zərəri yaradır. Bütün bu xaosu aradan qaldırmaq və şirkəti vahid bir beyin mərkəzindən idarə etmək üçün müasir bizneslər məhz resursların planlaşdırılması sistemlərinə müraciət edirlər. Aşağıda bu qlobal texnologiyanın bütün aspektlərini, növlərini və Azərbaycan bazarındakı tətbiq sahələrini detallı şəkildə izah edirik.

Erp nədir

Erp nədir axtarışı müasir dövrdə şirkət rəhbərlərinin ən çox müraciət etdiyi suallardan biridir. İngilis dilindən tərcümədə "Enterprise Resource Planning" (Müəssisə Resurslarının Planlaşdırılması) mənasına gələn bu anlayış, əslində təşkilatın bütün gündəlik əməliyyatlarını, xərclərini və gəlirlərini vahid bir platformadan idarə etməyə imkan verən mürəkkəb proqram təminatı paketidir. Bu cür proqram təminatının (software) əsas mahiyyəti şirkətin maliyyə, insan resursları, istehsalat, logistika və satış kimi bütün şöbələrini bir mərkəzi məlumat bazasına cəmləyərək məlumat təkrarlanmasının (data duplication) qarşısını almaq və qərarların real vaxt rejimində verilməsini təmin etməkdir.

ERP sistemi

ERP sistemi təşkilatın qan dövranı rolunu oynayaraq, şöbələr arasında məlumat axınını saniyələr içində və kəsintisiz şəkildə həyata keçirir. Təsəvvür edin ki, satış nümayəndəsi müştəri ilə yeni bir müqavilə bağlayıb sistemə daxil edir. Həmin an bu sistem avtomatik olaraq anbardan müvafiq malların silinməsi üçün anbardara bildiriş göndərir, eyni saniyədə mühasibatlıq şöbəsində e-qaimə formalaşdırır və rəhbərliyin hesabat lövhəsində (Dashboard) gəlir göstəricisini yeniləyir. Sistemin ən böyük üstünlüyü məlumatların bütövlüyünü "tək həqiqət mənbəyi" (single source of truth) prinsipi ilə qorumasıdır. Beləliklə, məlumat itkisi, insan faktoru hesabına yaranan xətalar və şöbələrarası kommunikasiya qırılmaları tamamilə sıfıra endirilir.

Erp proqramı

Erp proqramı seçimi hər bir biznesin gələcək 5-10 illik böyümə strategiyasını müəyyən edən ən kritik qərarlardan biridir. Bazarda çox fərqli xüsusiyyətlərə malik həllər mövcuddur. Proqram seçərkən şirkətinizin həcmini, mövcud IT infrastrukturunu və büdcənizi nəzərə almalısınız. Bəzi şirkətlər aylıq abunəliklə işləyən bulud əsaslı (SaaS) proqramlara üstünlük verirlər, çünki bu, ilkin server xərclərini azaldır və çevikliyi artırır. Lakin yüksək məlumat məxfiliyi tələb edən banklar, iri sənaye müəssisələri və dövlət qurumları məlumatların yalnız öz daxili serverlərində (On-Premise) saxlanılmasını təmin edən xüsusi, tamamilə fərdiləşdirilmiş (Custom) proqram həllərinə sərmayə qoyurlar.

ERP management

ERP management yəni müəssisə resurslarının idarəedilməsi yanaşması, sadəcə bir IT layihəsi deyil, bütövlükdə şirkətin biznes fəlsəfəsinin və idarəetmə mədəniyyətinin dəyişdirilməsidir. Bu idarəetmə metodu vasitəsilə rəhbərlər əməliyyat xərclərini minimuma endirir, təchizat zəncirindəki riskləri əvvəlcədən proqnozlaşdırır və komandanın məhsuldarlığını artırırlar. Güclü idarəetmə alətləri (Business Intelligence) sayəsində rəhbərlər şirkətin böyük məlumatlarını (Big Data) analiz edərək həm mövcud problemləri anında həll edir, həm də gələcək satış trendlərini proqnozlaşdırırlar.

Mikro erp nədir

Mikro erp nədir sualı xüsusilə kiçik və orta bizneslər (KOB), startaplar və fərdi sahibkarlar tərəfindən ən çox araşdırılan mövzulardan biridir. Milyonlarla dollar büdcəsi olan qlobal korporativ sistemlərdən fərqli olaraq, mikro sistemlər daha az modula (əsasən mühasibatlıq, sadə anbar və satış modullarına) malik olan, daha ucuz, sürətli quraşdırılan və istifadəsi çox asan olan həllərdir. Əgər sizin şirkətinizdə işçi sayı 50 nəfərdən azdırsa və mürəkkəb istehsalat prosesləriniz yoxdursa, ağır və bahalı sistemlər yerinə bulud əsaslı mikro proqramlar tətbiq etmək sizin üçün ən optimal və sərfəli variant olacaqdır.

SAP nədir

SAP nədir deyə düşünənlər üçün qeyd edək ki, bu, dünyada müəssisə resurslarının planlaşdırılması bazarına liderlik edən, Almaniya mənşəli ən nəhəng proqram təminatı korporasiyasıdır. SAP (Systems, Applications, and Products in Data Processing) xüsusilə "Fortune 500" siyahısına daxil olan böyük holdinqlər, neft-qaz şirkətləri, banklar və qlobal logistika nəhəngləri tərəfindən istifadə olunur. Azərbaycanda da SOCAR, Paşa Holding kimi böyük şirkətlər öz mürəkkəb biznes proseslərini məhz bu sistemin üzərindən idarə edirlər. Sistemin ən böyük gücü onun inanılmaz dərəcədə detallı olması və dünyanın istənilən qanunvericiliyinə, vergi sisteminə tam adaptasiya oluna bilməsidir.

Sistemin Əsas Modulları: Arxitekturanın Ürəyi

Bütün bu sistemlər vahid məqsədə xidmət etsə də, şirkətin fərqli departamentlərinin ehtiyaclarını qarşılayan spesifik modullardan (alt-sistemlərdən) ibarətdir. Bu modulların hər biri ayrılıqda mükəmməl işləyir və eyni zamanda mərkəzi baza ilə daim sinxronizasiyada olur:

• HRM (İnsan Resursları): İşə qəbul, davamiyyət, məzuniyyət, performansın qiymətləndirilməsi və əmək haqqı (Payroll) hesablanmasını tam avtomatlaşdırır.
• Maliyyə və Mühasibatlıq: Şirkətin qəlbi sayılan bu modul daxil olan və xaric olan bütün pul axınlarını, vergi bəyannamələrini və büdcə planlaşdırmasını idarə edir.
• CRM (Müştəri Münasibətləri): Potensial müştəriləri (Leads), satış proseslərini, marketinq kampaniyalarını və müştəri şikayətlərini izləyir.
• SCM (Təchizat Zənciri): Xammalın təchizatçıdan alınmasından son məhsulun müştəriyə çatdırılmasına qədər olan bütün logistika zəncirini şəffaflaşdırır.
• İnventar və Anbar: Məhsulların anbardakı sayına, istifadə müddətinə nəzarət edir və hər hansı mal bitdikdə avtomatik olaraq satınalma sifarişi (Purchase order) formalaşdırır.

Nəticə

İstər qlobal bazar lideri olan nəhəng həlləri, istərsə də lokal mikro sistemləri tətbiq etməyinizdən asılı olmayaraq, biznesinizin rəqəmsal əsrdə sağ qalması və inkişaf etməsi üçün vahid idarəetmə sisteminə keçid qaçılmazdır. Bu sadəcə bir xərc deyil, gələcək 10 ildə şirkətinizin əməliyyat xərclərini kəskin şəkildə azaldacaq, gəlirlərini artıracaq və qərarvermə sürətini maksimuma çatdıracaq ən dəyərli investisiyadır.