QA Nədir? QA Tester, QA Manager və Testin Əhəmiyyəti

İT sahəsinə maraq göstərən hər kəs tez-tez bu suallarla qarşılaşır: QA nədir, QA Tester nə iş görür və ya QA Manager hansı məsuliyyətləri daşıyır? Proqram təminatının (Software) qüsursuz işləməsi üçün həyati əhəmiyyət daşıyan bu terminlər, əslində fərqli peşə rollarını və prosesləri ifadə edir.

Bu məqalədə biz sadəcə nəzəriyyəni deyil, həm də real iş mühitində QA/QC Manager, QA Engineer və Tester rollarının fərqlərini və hansı alətlərdən istifadə etdiklərini araşdıracağıq.

QA Nədir?

QA (Quality Assurance) proqram təminatının inkişafı zamanı keyfiyyət standartlarını qorumaq üçün qurulan bir prosesdir. QA-nın əsas məqsədi səhvləri (bug-ları) tapmaq deyil, onların yaranmasının qarşısını almaqdır.

Sadə dillə desək: QA mütəxəssisi diqqət edir ki, komanda düzgün reseptlə yemək bişirsin. Tester isə yemək bişdikdən sonra onun dadına baxır.

QA Tester və QA Engineer: Fərq Nədədir?

İş elanlarında tez-tez QA Tester və ya QA Engineer başlıqlarını görürük. Bəs bunlar eyni şeydirmi?

1. QA Tester 

QA Tester hazır məhsulu yoxlayan şəxsdir. Onun əsas vəzifəsi tətbiqi istifadəçi kimi işlətmək, "bug" (xəta) tapmaq və bunu sənədləşdirməkdir.
Əsas bacarıqlar: Diqqət, Manual Test, Test ssenarilərinin yazılması.

2. QA Engineer

QA Engineer isə prosesə daha texniki yanaşır. O, sadəcə səhvləri tapmır, həm də onların niyə yarandığını analiz edir və avtomatlaşdırılmış skriptlər yazır.
Əsas bacarıqlar: Proqramlaşdırma (Java, Python), Automation Test, SQL, API Testi.

Rəhbər Rolları: QA Manager və QA/QC Manager

Karyerasında irəliləyən mütəxəssislər üçün növbəti addım idarəetmə rollarıdır:

• QA Manager (Keyfiyyət Təminatı Meneceri): Bütün test komandasını idarə edir. Hansı testlərin nə vaxt ediləcəyinə, hansı alətlərin (Jira, Selenium) istifadə olunacağına qərar verir və layihənin risklərini hesablayır.
• QA/QC Manager: Bəzi şirkətlərdə bu rol birləşdirilir. Bu şəxs həm prosesin keyfiyyətinə (QA), həm də məhsulun son yoxlanışına (QC - Quality Control) nəzarət edir. Məhsulun müştəriyə təhvil verilməsinə (Release) icazə verən əsas şəxsdir.

Manual Test vs. Avtomatlaşdırılmış Test

QA nədir sualını verənlər üçün bu iki anlayışı bilmək mütləqdir:

Manual Test (Əl ilə Test)

Tester proqramı bir insan kimi yoxlayır. Düymələrə basır, qeydiyyatdan keçir və dizayn səhvlərini axtarır. Yaradıcılıq və istifadəçi təcrübəsi (UX) üçün əvəzedilməzdir.

Automation Test (Avtomatlaşdırma)

Təkrarlanan işlər üçün kod yazılır. Məsələn, Selenium və ya Cypress kimi alətlərlə sistemə eyni anda 1000 dəfə giriş edilir. Bu, vaxta qənaət edir və insan faktorunu azaldır.

QA Mütəxəssisinin İstifadə Etdiyi Alətlər

Peşəkar bir QA Tester və ya QA Engineer aşağıdakı alətləri bilməlidir:

• Xəta İzləmə (Bug Tracking): Jira, Trello.
• API Testi: Postman, SOAP UI.
• Avtomatlaşdırma: Selenium WebDriver, Appium (Mobil test üçün).
• Performans Testi: JMeter (Sistemin yükə davamlılığı üçün).

Nəticə: QA Karyerası Niyə Perspektivlidir?

Müasir dünyada hər şirkət bir proqram təminatı şirkətinə çevrilir. Bank tətbiqlərindən tutmuş e-ticarət saytlarına qədər hər yerdə QA Manager və QA Tester mütəxəssislərinə ehtiyac var. Əgər siz detallara diqqət yetirən, analitik düşüncəli və texnologiyaya maraqlı birisinizsə, QA sahəsi sizin üçün mükəmməl başlanğıcdır.