Rəqəmsal dünyanın sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə, bizneslər üçün onlayn mövcudluq artıq sadəcə bir seçim deyil, həyati zərurətdir. İstər kiçik bir startap olun, istərsə də illərin təcrübəsinə malik böyük bir şirkət, müştəriləriniz sizi ilk növbədə internetdə axtarır. Məhz bu məqamda sahibkarların qarşısına çox vacib bir sual çıxır: "Biznesim üçün ən doğru veb saytı necə ərsəyə gətirə bilərəm?".
Təəssüf ki, bir çox hallarda sayt yaratmaq prosesi sahibkarlar tərəfindən sadəcə vizual bir iş kimi qəbul edilir. "Rəngləri brendimə uyğun olsun, logomuz yuxarıda dursun" yanaşması, əksər hallarda uğursuz layihələrin təməl səbəbidir. Əslində isə peşəkar sayt hazırlanması mürəkkəb mühəndislik, dəqiq marketinq strategiyası və istifadəçi psixologiyasının vəhdətini tələb edir.
Əgər siz də büdcənizi səmərəsiz xərcləmək istəmirsinizsə və real nəticə verən, satış gətirən bir layihə hədəfləyirsinizsə, sayt sifarişi zamanı icraçı şirkətdən aşağıdakı 8 texniki və strateji parametri mütləq tələb etməlisiniz.
1. Mobil Uyğunluq (Responsive Dizayn)
Statistikaya görə, qlobal internet trafikinin təxminən 70%-i mobil cihazların payına düşür. Azərbaycanda da bu rəqəm oxşar tendensiya nümayiş etdirir. Bu o deməkdir ki, saytınıza daxil olan hər 10 müştəridən 7-si bunu smartfon vasitəsilə edir.
Sifariş zamanı ən vacib tələbiniz responsive dizayn olmalıdır. Bəs bu nədir?
Responsive dizayn, saytın görüntüsünün istifadəçinin daxil olduğu cihazın ekran ölçüsünə (Monitor, Noutbuk, Planşet, Mobil telefon) görə avtomatik şəkildə dəyişməsi və uyğunlaşmasıdır. Köhnə yanaşmada mobil versiya üçün ayrıca "m.sayt.com" yaradılırdısa, müasir texnologiyada tək bir kod bazası bütün cihazlarda mükəmməl işləməlidir.
Niyə vacibdir? Google axtarış motoru "Mobile-First Indexing" sisteminə keçib. Yəni, Google sizin saytınızı qiymətləndirərkən onun kompüter versiyasına deyil, məhz mobil versiyasına baxır. Əgər responsive dizayn yoxdursa, SEO nəticələriniz heç vaxt yüksək olmayacaq.
2. Texniki SEO Altyapısı: Görünməyən Qəhrəman
Möhtəşəm dizayna, bahalı animasiyalara sahib bir mağaza düşünün. Amma bu mağaza şəhərin elə bir yerində, zirzəmidə tikilib ki, ora heç bir yol getmir. SEO (Axtarış Motoru Optimizasiyası) olmayan sayt məhz belədir.
Çox vaxt müştərilər düşünür ki, SEO işi sayt hazır olandan sonra başlayır. Bu, kökündən yanlışdır. Peşəkar sayt hazırlanması elə ilk kod sətrindən etibarən SEO standartlarına uyğun aparılmalıdır. Tələb etməli olduğunuz əsas məqamlar bunlardır:
- URL Strukturu: Linklər anlaşılan olmalı (məsələn: sayt.az/mehsullar/ayaqqabi), qarışıq simvollardan ibarət olmamalıdır.
- Meta Teqlər: Hər səhifənin "Title" (Başlıq) və "Description" (Təsvir) hissəsini admin panel vasitəsilə dəyişmək mümkün olmalıdır.
- Sitemap.xml və Robots.txt: Axtarış robotlarının saytınızı rahat oxuması üçün bu fayllar avtomatik yaradılmalıdır.
- Şəkillərin Alt Teqləri: Şəkillərə ad vermək imkanı olmalıdır ki, Google Görünüşlərində (Google Images) də tapılasınız.
3. Dinamik və Rahat Admin Panel
Biznes canlı bir orqanizmdir. Bu gün satdığınız məhsulun qiyməti sabah dəyişə bilər, yeni kampaniyalar başlaya bilər və ya komandanıza yeni üzvlər qoşula bilər. Hər xırda dəyişiklik üçün proqramçıya zəng edib, əlavə ödəniş etmək istəyirsiniz?
Əlbəttə ki, yox. Buna görə də sayt sifarişi zamanı funksional bir admin panel (CMS - Məzmun İdarəetmə Sistemi) tələb etmək şərtdir. Yaxşı bir idarəetmə paneli sizə aşağıdakı imkanları verməlidir:
- Heç bir kod biliyi olmadan mətnləri redaktə etmək.
- Şəkilləri və videoları drag-and-drop (tut-at) metodu ilə yükləmək.
- Səhifələri aktiv və ya deaktiv etmək.
- Gələn sifarişləri və mesajları görmək.
Unutmayın, saytın "ön tərəfi" (Frontend) müştəri üçündürsə, "arxa tərəfi" (Backend və Admin Panel) sizin rahatlığınız üçündür. Crocusoft olaraq biz müştərilərimizə istifadəsi ən rahat və başa düşülən admin panel həlləri təqdim edirik.
4. Sürət və Performans (Page Speed)
Müasir insanın diqqət müddəti cəmi 3-5 saniyədir. Əgər saytınızın yüklənməsi 3 saniyədən çox çəkirsə, ziyarətçilərinizin 40%-i səhifə açılmadan oranı tərk edəcək. Bu həm potensial müştəri itkisi, həm də reklam büdcəsinin boşa getməsi deməkdir.
Sürətli sayt üçün tələblər:
- Kodun Təmizliyi: Lazımsız kod yığınlarından (bloatware) təmizlənmiş struktur.
- Şəkillərin Optimizasiyası: Şəkillərin keyfiyyətini itirmədən həcminin kiçildilməsi (WebP formatı).
- Keşləmə (Caching): Səhifələrin təkrar ziyarət zamanı daha tez açılması sistemi.
- Güclü Server (Hosting): Saytın yerləşdiyi serverin resurslarının düzgün seçilməsi.
Google "Core Web Vitals" alqoritmi vasitəsilə sürətli saytları hər zaman önə çıxarır.
5. Təhlükəsizlik və SSL Sertifikatı
Kibertəhlükəsizlik artıq yalnız banklar üçün deyil, hər bir sayt üçün vacibdir. Əgər saytınızda istifadəçi məlumatları toplanırsa (ad, nömrə, email), onların qorunması sizin hüquqi öhdəliyinizdir.
Brauzerin yuxarı sol küncündə kilid işarəsinin olması və ünvanın "http://" yox, "https://" ilə başlaması üçün SSL Sertifikatı tələb edin. Bu sertifikat məlumatların şifrələnmiş şəkildə ötürülməsini təmin edir. SSL olmayan saytlar brauzerlər tərəfindən "Təhlükəli" (Not Secure) kimi işarələnir ki, bu da müştəri etibarını dərhal yox edir.
6. İstifadəçi Təcrübəsi (UX/UI Dizayn)
Saytın gözəl görünməsi (UI - User Interface) vacibdir, amma istifadə rahatlığı (UX - User Experience) daha vacibdir. İstifadəçi axtardığı məlumatı ən qısa yolla tapmalıdır.
Sayt yaratmaq prosesində dizaynerdən aşağıdakıları soruşun:
- Menyular aydındırmı?
- "Əlaqə" və "Sifariş et" düymələri gözə çarpırmı?
- Oxunaqlı şriftlərdən istifadə olunubmu?
- Rəng psixologiyası brendinizə uyğundurmu?
Qarışıq və labirintə bənzəyən saytlar satış etmir, sadəcə baş ağrısı yaradır.
7. Analitika və İzləmə Alətləri
Piter Drukerin məşhur sözü var: "Ölçə bilmədiyiniz şeyi idarə edə bilməzsiniz". Saytınızın performansını izləmək üçün analitika alətlərinin quraşdırılması şərtdir.
Saytı təhvil alarkən şirkətdən tələb edin:
- Google Analytics 4 (GA4): Sayta neçə nəfər girib? Hansı səhifələri oxuyub? Hansı şəhərdən daxil olub?
- Google Search Console: İnsanlar sizi Google-da hansı sözləri yazaraq tapıb? Saytda hər hansı texniki xəta varmı?
Bu alətlər olmadan marketinq strategiyası qurmaq, qaranlıq otaqda qara pişiyi axtarmağa bənzəyir.
8. Texniki Dəstək və Zəmanət
Sayt təhvil verildikdən sonra iş bitmir. Sayt canlı bir sistemdir və zamanla yenilənməyə ehtiyac duyur. Sayt sifarişi müqaviləsində aşağıdakı suallara cavab tapın:
- Saytda kod xətası çıxarsa, kim düzəldəcək?
- Zəmanət müddəti nə qədərdir? (Adətən 3-12 ay).
- Gələcəkdə yeni funksiya əlavə etmək istəsəniz, saatlıq iş haqqı nə qədər olacaq?
Nəticə
Bir veb sayt hazırlayarkən yalnız gözəl dizayna fokuslanmaq yetərli deyil. Yüksək performanslı, SEO optimizasiya edilmiş, təhlükəsiz, mobil cihazlara uyğun (responsive dizayn) və istifadəçi dostu bir sayt sizin onlayn uğurunuzun açarıdır. Bu 8 qızıl qaydanı tətbiq etməklə, həm müştərilərinizi razı sala bilər, həm də rəqibləriniz arasında fərqlənə bilərsiniz.
+994512060920