Agile Nədir?

Müasir biznes dünyasında "böyük balıq kiçik balığı yeyir" dövrü bitdi; artıq "sürətli balıq yavaş balığı yeyir". Layihələrin aylarla planlandığı, amma nəticənin gecikdiyi ənənəvi sistemlər yerini daha dinamik yanaşmalara verir. Məhz burada qarşımıza tez-tez çıxan bir sual var: Agile nədir və niyə dünyanın texnologiya nəhəngləri bu metoddan istifadə edir?

Bu yazıda Agile metodologiyası, onun əsas prinsipləri, Scrum nədir sualının cavabı və komandanızı necə daha effektiv idarə edə biləcəyiniz haqqında ətraflı danışacağıq.

Agile Nədir və Niyə Vacibdir?

Agile nədir sualına ən qısa cavab belədir: Bu, layihə idarəetməsində çeviklik, sürət və davamlı inkişafı hədəfləyən bir yanaşmadır (mindset). Agile metodologiyası layihəni böyük və qorxunc bir parça kimi deyil, kiçik, idarə edilə bilən hissələrə bölərək icra etməyi təklif edir.

Ənənəvi metodlardan (məsələn, Waterfall) fərqli olaraq, Agile metodu dəyişikliklərə qarşı dirənmir, əksinə, onları qucaqlayır. Məqsəd mükəmməl plan qurmaq yox, müştəriyə ən qısa zamanda dəyərli məhsul təqdim etməkdir.

Agile Metodologiyasının 4 Qızıl Prinsipi

Agile sadəcə bir iş qrafiki deyil, o, bir fəlsəfədir. Bu fəlsəfə 4 əsas dəyər üzərində qurulub:

1. Fərdlər və Ünsiyyət > Proseslər və alətlərdən daha önəmlidir.
2. İşləyən Məhsul > Geniş sənədləşmədən daha vacibdir.
3. Müştəri ilə Əməkdaşlıq > Müqavilə danışıqlarından üstündür.
4. Dəyişikliyə Reaksiya Vermək > Plana sadiq qalmaqdan daha dəyərlidir.

Scrum Nədir? Agile Dünyasının Ən Məşhur Çərçivəsi

Agile haqqında danışarkən Scrum nədir sualına toxunmamaq olmaz. Çox vaxt insanlar bu iki termini qarışdırırlar. Sadə dillə desək: Agile bir düşüncə tərzidirsə, Scrum bu düşüncəni tətbiq etmək üçün istifadə olunan konkret qaydalar toplusudur (framework).

Scrum-da işlər "Sprint" adlanan qısa dövrlərlə (adətən 2 həftə) bölünür. Hər sprintin sonunda komanda müştəriyə hazır, işləyən bir funksiya təqdim edir.

Agile Komandasında Rollar Necə Bölünür?

Agile metodologiyası iyerarxik müdir-işçi münasibətini sevmir. Burada hər kəs komandanın bir parçasıdır:

• Product Owner (Məhsul Sahibi): "Nə edəcəyik?" sualına cavab verir. Müştərinin səsidir və prioritetləri müəyyən edir.
• Scrum Master: "Necə daha yaxşı işləyərik?" sualına cavab verir. O, komandanın koçudur (məşqçisi), maneələri aradan qaldırır və Scrum nədir sualını komandaya daim xatırladaraq prosesin düzgün getməsini təmin edir.
• İnkişaf Komandası (Development Team): Proqramçılar, dizaynerlər və testçilər. Onlar işi icra edən "mühərrik" rolunu oynayırlar.

Agile Metodu ilə Komandanı Necə Effektiv İdarə Etməli?

Əgər siz də Agile metoduna keçmək istəyirsinizsə, aşağıdakı addımları izləyin:

1. Böyük Hədəfləri Kiçik Hissələrə Bölün (Sprintlər)

Layihəni 6 aylıq nəhəng bir iş kimi görməyin. Onu 2 həftəlik sprintlərə bölün. Bu, komandanın motivasiyasını artırır və nəticəni tez görməyə imkan verir.

2. Şəffaflıq və Gündəlik Görüşlər (Daily Stand-up)

Hər səhər 15 dəqiqəlik ayaqüstü görüşlər keçirin. Hər kəs 3 suala cavab versin:

• Dünən nə etdim?
• Bu gün nə edəcəyəm?
• Mənə mane olan nədir?

3. Daimi Geri Bildirim (Feedback)

Agile metodologiyasının ürəyi geri bildirimdir. Sprint bitdikdə müştəriyə işi göstərin və rəy alın. Səhv istiqamətdəsinizsə, bunu 6 ay sonra yox, 2 həftə sonra bilmək daha yaxşıdır.

4. Doğru Alətlərdən İstifadə

Prosesi izləmək üçün rəqəmsal alətlər mütləqdir: Jira və ya Trello tapşırıqların idarə olunması, Slack isə sürətli ünsiyyət üçün idealdır.

Nəticə

Sonda qeyd edək ki, Agile nədir sualının cavabı sadəcə sürət deyil, həm də keyfiyyət və adaptasiyadır. Dəyişən bazar şərtlərində sağ qalmaq və rəqabətədavamlı olmaq üçün Agile metodologiyası ən güclü silahınızdır. İstər proqram təminatı, istərsə də marketinq layihəsi olsun, çevik yanaşma sizi hədəfə daha tez çatdıracaq.